Ik vroeg wat hij deed in het dagelijks leven en hij vertelde hoe hij van zijn VUT aan het genieten was. Toen ik vertelde dat ik werkzaam was in de financiële wereld raakte ik een gevoelige snaar. De twintig minuten daarna was het genieten van de stille zomeravond weg en kwam er een “preek” op me neer. Samenvatting: hoe “rot” de financiële wereld wel niet was. Delen van zijn betoog waren zinvol, maar ik  miste in zijn ”analyse” een belangrijk item: de eigen verantwoordelijkheid van de consument. Daar aan het IJsselmeer waren het vooral ‘hen’ ‘zij’ en ‘zullie’ die het anders hadden moeten doen. 

Ook tijdens de herfstvakantie in de koude Veluwse bossen gebeurt er weer veel in de financiële wereld in Nederland. Klanten van DSB voelen zich gedupeerd en zien zichzelf vooral als slachtoffer. Hen en zij en zullie en dit keer vooral: hij. Dirk. De reacties doen me denken aan de “preek” bij het IJsselmeer. Hebben klanten in het verleden werkelijk als een soort willoze wezen blind de handtekening onder allerlei contracten gezet? Graag wil ik de andere kant van de munt eens belichten. Veel mensen moesten zo nodig die allerlaagste rente bij het afsluiten van een lening. Of de hoogst mogelijke spaarrente. Of de laagst mogelijke provisie of het hoogst mogelijke rendement. En waar mogelijk tegelijk.

Daarnaast moest zo nodig die hypotheek omhoog, omdat de buurman een nieuwe auto had gekocht en ze zelf een nog grotere auto wilden. Ze wilden op vakantie met het geld dat ze niet hadden. Ze wilden een huis kopen op twee salarissen. Hen, zij en zullie? Wullie! Woorden die bij me opkomen zijn ‘materialisme’ en ‘consumentisme’.

Zielig doen in tv-programma's
Nu de rekening betaald moet worden, zie je mensen zielig doen in tv-programma’s. Ontstaan er ineens allemaal claims richting “de daders”. Uiteraard, er zijn producten in de markt gezet die er niet in gezet hadden mogen worden, maar iedere vraag creëert ook zijn eigen aanbod. Toen de markt goed op stoom was werd er aanbod gecreëerd waarnaar vanzelf vraag ontstond. Deze laatste producten hebben uiteindelijk de markt goed verziekt. Waren de rommelhypotheken niet in de markt gezet, dan hadden we misschien pas in 2010 de crisis gehad. Ik vind dat er niet alleen een financiële crisis gaande is, maar in de eerste plaats ook een morele. Als de moraal niet verandert en iedereen blijft streven naar ongebreideld materialisme en consumentisme, dan wordt de rekening vanzelf weer gepresenteerd. Lenen blijft immers lenen en geld blijft geld. Als gevolg van strengere regels komt de volgende teruggang misschien niet in de vorm van financiële malaise, maar in een andere gedaante. Meneer aan het IJsselmeer, kan u uw volgende preek daar op toespitsen? 

André van Luijk - de makelaar/hypotheekadviseur
André werkt voor Woonvisie