|
Minister De Jager van Financiën heeft een voorstel gedaan. Huizenkopers die meer lenen dan hun huis waard is, dienen dit meerdere bedrag binnen zeven jaar af te lossen. In de financiële sector wordt met afgrijzen gereageerd. Er is grote angst voor een nieuwe domper op de woningmarkt.
Toch is het voorstel van Minister de Jager begrijpelijk. Veel mensen zitten gevangen in hun hypotheek. Woningen zijn in waarde gedaald, terwijl de restschuld soms fors hoger is. Zolang er inkomsten zijn kunnen de meeste mensen hun lasten wel blijven betalen. Maar zodra er sprake is van werkeloosheid of arbeidsongeschiktheid en de woning gedwongen verkocht moet worden, staan mensen klem. Ook bij het wisselen van geldverstrekker is er minder flexibiliteit. En voor velen vervalt de Nationale Hypotheek Garantie, een soort waarborgfonds, als ze willen wisselen van geldverstrekker.
Banken konden tot 1 februari jl. met alternatieve voorstellen komen voor het plan van De Jager. De meeste reageerden afwijzend. Ook dat is begrijpelijk. Banken stellen zelf voor om minimaal de helft van de woningwaarde af te lossen.
De doorstroming van de huizenmarkt is al zeer traag. Starters krijgen door de strengere eisen steeds moeilijker toegang tot een koopwoning en moeten vaak naar een lagere huizenprijscategorie om betaalbare maandlasten te houden. Bestaande huizenbezitters besluiten een verhuizing voorlopig op te schorten. Waarmee het cirkeltje rond is en doorstroom op de woningmarkt nog verder beperkt wordt. Juist op het moment dat er stimulerende maatregelen nodig zijn komt deze regel.
Op verschillende onderdelen is de reactie van banken echter overtrokken. In diverse publicaties wordt gesteld dat de maandlasten bij een gemiddelde woning fors stijgen en de leencapaciteit mogelijk afneemt. Ook zou de gemiddelde maandlast tussen de 200 en 250 euro stijgen. Wie echter scenario’s doorrekent op basis van het Toetskader Hypothecaire Financieringen, een publicatie van Autoriteit Financiële Markten (AFM), komt tot andere conclusies. De leencapaciteit hoeft niet beperkt te worden. Er is wel een forse stijging van de maandlast, maar die kan bij een gemiddelde woning beperkt worden tot 75 a 100 euro.
In de dagelijkse adviespraktijk worden adviseurs geconfronteerd met huizenbezitters die financieel klem staan. Daarom vind ik dat De Jager terecht voorstelt de tophypotheken aan te pakken. Ook internationaal gezien is het vrij uitzonderlijk dat er meer geleend kan worden dan de waarde van de woning. De timing van de maatregel is echter ongeschikt. Gezien de bestaande marktsituatie dient er zeer zorgvuldig te worden gehandeld. Bovendien versterkt de bestaande belastingpraktijk het negatieve aspect van het voorstel. Als het voorstel op korte termijn wordt ingevoerd dient dit gecombineerd word met een vermindering van de overdrachtsbelasting. De sterke woonlastenstijging bij het sluiten van een hypotheek wordt op deze manier gedempt. Mocht er geen aanpassing komen, dan is het wenselijk dat nog even gewacht wordt met de uitvoering van het voorstel. Of een variant te kiezen waar de top van de hypotheek binnen een wat ruimere termijn af te lossen. Het is wijs om de effecten van zowel de voorstellen van minister de Jager als de banken door het CBS goed te laten doorrekenen voordat tot invoering wordt overgegaan. Als de regel wordt ingevoerd zoals hij nu is voorgesteld door minister de Jager kan het wel eens de nekslag zijn voor de woningmarkt.
André van Luijk, erkend hypotheekadviseur Woonvisie Hypotheken |
