|
Banken misbruiken hun marktmacht |
|
Financieel Dagblad 21 januari 2012
Zeer strenge selectie op klanten
Wie een hoog risicoprofiel heeft, komt veelal bij een staatsbank terecht
Banken misbruiken hun marktpositie door risicoselectie toe te passen bij verstrekking van hypotheken. Starters en lagere inkomens worden daarvan de dupe.
Halverwege 2011 heeft de Nederlandse Mededingsautoriteit onderzocht of banken hun positie benutten door bijvoorbeeld te hoge rentes te vragen. De NMa heeft destijds geen onvolkomenheden gesignaleerd. Het aantal aanbieders is echter nog steeds dalende en opnieuw ontstaat de vraag of er in 2012 een nieuw onderzoek moet komen.
In mijn dagelijkse adviespraktijk zie ik dat banken hun marktmacht misbruiken. Dit gebeurt niet zozeer door een hoger rentetarief te vragen. Banken willen alleen de gunstigste klanten en dan kan een lage rente toch nog een winstgevende klant opleveren. Het resultaat is dat klanten die wel aan de basisnormen voldoen, maar niet een heel laag risicoprofiel hebben, naar een andere bank moeten die een hogere rente heeft. Dit zijn vaak banken die staatsteun hebben ontvangen. Het gevolg is dat de kwaliteit van de portefeuille van de banken die misbruik maken van de situatie stijgt ten opzichte van banken die deze klanten wel accepteren.
De risicoselectie vindt vooral plaats op waarde van het huis en het arbeidscontract van de klant. Sommige banken willen alleen zaken doen als het om een woning van minimaal een ton gaat. Dat klinkt misschien redelijk voor het Gooi, maar daarmee sluit je in de grote steden hele wijken uit. Vroeger hadden banken postcodegebieden waar ze geen hypotheek verstrekten. Nu bereik je hetzelfde effect met deze minimumeisen.
Andere banken willen alleen een hypotheek verstrekken als er sprake is van een vast arbeidscontract. Vaak begint één bank ermee en ontstaat er op termijn dan een olievlekwerking naar banken die daarin mee moeten. Terwijl volgens de gedragscode ook een hypotheek verstrekt mag worden als de werkgever de intentie afgeeft dat er een vast contract verstrekt gaat worden. Door als bank een rente te voeren die andere banken — bijna — niet kunnen leveren in combinatie met een zeer strenge selectie op klanten, is er ogenschijnlijk sprake van gezonde concurrentie, maar wordt er subtiel misbruik gemaakt van de marktpositie.
De NMa zou in een vervolgonderzoek niet alleen moeten kijken naar opdrijving van renteprijzen, maar ook of banken hun positie misbruiken met het oneigenlijk selecteren van risico’s. Verdergaande tweedeling in de samenleving ligt op de loer.
Voetnoot:
André van Luijk is financieel planner bij Woonvisie Financiële Diensten in Rotterdam.Op 10 november 2011 is het Certificaat Financieel Planner toegekend aan André van Luijk, Erkend Hypotheekadviseur van Woonvisie Hypotheken.
|
